آفة التمييز المناطقي تهدد السلم المجتمعي
آراء

آفة التمييز المناطقي تهدد السلم المجتمعي

آفة التمييز المناطقي تهدد السلم المجتمعي

عربي / كوردی

المناطقية هي احدى صور التمييز والعنصرية في الدول الحديثة. ومصطلح المناطقية مصطلح حديث ظهر استخدامه في وقت قريب، ويحمل بين ثناياه معان قريبة من مسمى آخر وهو الإقليمية. والمناطقية بدأت في الدول المعاصرة وكانت نتيجة ورد فعل على القبلية وعنصريتها، فلجأ إليها من عانى من تلك العنصرية، وانتهجها كوسيلة لصنع تحزب مضاد للقبلية وهي في الغالب تحزبات اجتماعية داخلية، تعظم مناطق معينة على حساب البقية.

لا يخفى على الجميع وجود آفات في المجتمع، وأن التمييز المناطقي هي إحدى تلك الآفات الخطيرة التي تهدد التماسك الاجتماعي، ورغم أن الاختلاف يثري المجتمعات، إلا أن المناطقية تناقض ذلك، حين يتعرض الوافدون من مناطق إلى أخرى إلى تمييز ومضايقات على أساس أنهم ينتمون إلى بقعة جغرافية أخرى.

التمييز على أساس العمل والأصل (والذي يُشار إليه بعبارة  "التمييز على أساس الطبقة الاجتماعية)، شائع على نطاق واسع في شتى أنحاء آسيا وأفريقيا، كما بينت منظمة العفو الدولية على موقعها الرسمي. وهو يؤثر على ما يربو على ٢٦٠ مليون شخص في العالم، بمن فيهم الذين يعيشون في الشتات.

وبسبب هويتهم بالولادة، فإن الأشخاص الذين ينتمون إلى هذه المجتمعات يتعرضون للاقصاء الاجتماعي والحرمان الاقتصادي وإساءة المعاملة جسدياً ونفسياً.

إن التمييز على أساس العمل والأصل متجذِّر بعمق في المجتمع ويتجلَّى في الحياة اليومية وفي تصورات الأفراد للثقافة والعادات وفي البنى الاجتماعية والاقتصادية والتعليم والعمل وفي الوصول إلى الخدمات والفرص والموارد والسوق.

وتتم إدامة التمييز من جيل إلى جيل، وفي بعض الحالات يتم تشرُّبه بعمق على الرغم من وجود قوانين وإجراءات تتصدى له.

وفي ضوء ذلك جاء إعلان الأمم المتحدة للقضاء على جميع أشكال التمييز العنصري الصادر في ٢٠ تشرين الثاني/ نوفمبر ١٩٦٣وليؤكد رسميا ضرورة القضاء السريع علي التمييز العنصري في جميع أنحاء العالم، بكافة أشكاله ومظاهره، وضرورة تأمين فهم كرامة الشخص الإنسانية واحترامها.

والمطلوب التركيز على ما يمكن أن يحققه التنوع الطبقي والمناطقي من نقاط قوة عند البلدان، ولذلك من الضروري نشر مفهوم التقبل والاختلاف من أجل مجتمع متماسك ورصين ، في مواجهة النظرة السائدة التي تتعامل مع المناطقية وتعبر عنها على أساس تمييزي يؤثر سلبا في بنية المجتمع.

مصطفى الركابي

 

بەڵای ناوچەگەرێتی هەڕەشە لە ئاشتەوایی کۆمەڵایەتی دەکات

ناوچەگەرێتی وێنەیەکە لە وێنەکانی جیاکاری و ڕەگەزپەرستی وڵاتە نوێکان، زاراوەی ناوچەگەرێتیش زاراوەیەکی نوێیە  و هێندەش نییە بەکاردەهێنرێت، ئەو واتایانەی لە ناواخنی ئەم زاراوەیەیە نزیک دەبێتەوە لە ناوێکی دیکە کە هەرێمگەرێتییە، ناوچەگەرێتی لە وڵاتانی هاوچەرخ دەستی پێکرد و پەرچەکردارێک بوو لە بەرامبەر خێڵگەری  و ڕەگەزپەرستییەکەی، بۆیە ئەو کەسانەی پەنایان بۆ برد و پەیڕەویان کرد  خۆیان تووشی ئەو جۆرە جیاکارییە ببوون  و کردیان بە ئامڕازێک بۆ بونیاتنانی کۆمەڵێکی دژە خێڵگەری کە بە زۆری کۆمەڵەیەکی کۆمەڵایەتی و ناوەکین، هەندێک ناوچەی دیاریکراو گەورەدەکات لەبەرامبەر ناوچەکانی دیکە، ئاشکراشە کە کۆمەڵگە چەندین بەڵای تێدایە ، ناوچەگەرێتیش یەکێکە لەو بەڵا ترسناکانەی هەڕەشە لە یەکگرتوویی کۆمەڵایەتی دەکات.

ئەگەرچی جیاوازی کۆمەڵگە دەوڵەمەندتردەکات، کەچی ناوچەگەرێتی دژکارە بەو جیاوازییە، ئەوەتا ئەوکەسانەی لە شوێنێکەوە بۆ شوێنێکی دیکە دێن تووشی جیاکردنەوە  و تەنگ پێهەڵچنین دەبنەوە  لە بەر ئەوەی خەڵکی ناوچەیەکی دیکەن.

 ڕێکخراوی لێبوردەنی نێودەوڵەتی لە ماڵپەڕی فەرمی خۆی ئاشکرای کردووە کە جیاکردنەوە لەسەر بنەمای کار و نەژاد( کە بە دەستەواژەی " جیاکردنەوە لەسەر بنەمای چینە کۆمەڵایەتییەکان" ئاماژەی پێدەدرێت) بە شێوەیەکی بەرفراوان لە سەرانسەری ئاسیا و ئەفریقا پەیڕەو دەکرێت و کارلێکەرە  بەسەر زیاتر لە ٢٦٠ ملیۆن کەسی جیهانەوە بەوانەشەوە کە لە شوێنی ناجێگیر دەژین.

بەهۆی ناسنامەی لەدایکبوونیانەوە، ئەو کەسانەی سەر بەو کۆمەڵگەیانەن تووشی دوورخستنەوەی کۆمەڵایەتی  و بێبەشی ئابووری و مامەڵەی جەستەیی و دەروونی خراپ دەبنەوە.

جیاکردنەوە لەسەر بنەمای کار و نەژاد لە کۆمەڵگەکاندا بە قووڵی ڕەگی داکوتیوە و لە ژیانی ڕۆژانە و تێڕوانینی  تاکەکەسەکان بۆ فەرهەنگ و نەریت و بنەما کۆمەڵایەتی و ئابوورییەکان  و فێربوون  و کارکردن  و فەراهەمبوونی خزمەتگوزاری  و دەرفەت و داهات و بازاڕ ڕەنگ دەداتەوە.

جیاکردنەوە لە نەویەکەوە بۆ نەوەیەکی دیکە دەگوێزرێتەوە، هەندێک جاریش بە قوڵی دەچێتە ناخی کەسەکانەوە ئەگەرچی یاسا و ڕێسای تایبەتی هەیە کە بەرەنگاری دەبێتەوە.

لە ژێر ڕۆشنایی ئەمانە، جاڕنامەی ولاتە یەکگرتووەکان بۆ لەناوبردنی هەموو جیاکردنەوەیەکی ڕەگەزپەرستانە لە ٢٠ نۆڤەمبەری ساڵی ١٩٦٣ دا هات تاکۆ بە شێوەیەکی فەرمی جەخت لە گرینگی لەناوبردنێکی خێرا بۆ هەموو جۆرکان  و دیاردەکانی ڕەگەزپەرستی لە سەرانسەری جیهاندا بکات و گرینگی زامنکردنی تێگەیشتن لە شکۆ و ڕێزی مرۆڤایەتی تاکەکەس بکات.

خوازراو  جەختکردنە لەوەی کە هەمەجۆری چینایەتی و ناوچایەتی  دەتوانێت خاڵی هێز  بۆ وڵاتان فەراهەم بکات ، بۆیە گرینگە چمگی یەکتر قبووڵکردن و جیاوازی بلاوبکرێتەوە لە پێناو بونیاتنانی کۆمەڵگەیەکی بەهێز و یەکگرتوو لە بەرانبەر ئەو تێڕوانینە باوە کە مامەڵە لەگەڵ ناوچەگەرێتی دەکات  و لەسەر بنەمای جیاکردنەوەی نیگەتیڤ ئاسا بۆ سەر کۆمەڵگە گوزارشتی لێدەکات .

 

                                                                          موستەفا ئەلڕوکابی